Το Μεγάλο Μάτι των Social Media: Πώς οι Αλγόριθμοι Ξέρουν ότι Θέλεις Παπούτσια Πριν το Μάθει ο Εγκέφαλός σου

Ας αφήσουμε για λίγο στην άκρη τις μυστικές στοές, τα τρίγωνα των Ιλουμινάτι και τις εξωγήινες σαύρες. Αν ψάχνετε για μια πραγματική, χειροπιαστή «συνωμοσία» που παρακολουθεί κάθε σας κίνηση, καταγράφει τις σκέψεις σας και κατευθύνει τις αποφάσεις σας, δεν χρειάζεται να ψάξετε στα υπόγεια του Βατικανού. Απλώς κοιτάξτε την οθόνη του κινητού που κρατάτε στα χέρια σας αυτή τη στιγμή.

Η θεωρία ότι «το τηλέφωνό μου με ακούει» είναι πλέον η πιο κοινή, καθημερινή παράνοια της ανθρωπότητας. Και το καλύτερο; Σε αντίθεση με τους Ερπετόμορφους, αυτή η θεωρία είναι… τρομακτικά κοντά στην πραγματικότητα.

Να πώς οι αλγόριθμοι των social media κατάφεραν να γίνουν ο πιο πετυχημένος «Μεγάλος Αδελφός» στην ιστορία του πλανήτη:

Σίγουρα σας έχει συμβεί: Συζητάτε με έναν φίλο σας στον καφέ για το πόσο ωραία θα ήταν να πάτε ένα ταξίδι στην Ισλανδία. Δεν το γράψατε πουθενά, δεν το γκουγκλάρατε. Ανοίγετε το Instagram πέντε λεπτά αργότερα και η πρώτη διαφήμιση που βλέπετε είναι: «Φθηνά αεροπορικά εισιτήρια για Ρέικιαβικ! Πατήστε εδώ!».

Εκείνη τη στιγμή, ο εγκέφαλός σας παθαίνει βραχυκύκλωμα. Κοιτάτε το κινητό με καχυποψία, έτοιμοι να του βάλετε μονωτική ταινία στο μικρόφωνο. Η αλήθεια όμως είναι ακόμα πιο εντυπωσιακή (και ελαφρώς ανατριχιαστική): Ο αλγόριθμος δεν χρειάζεται καν να σας ακούσει. Σας ξέρει τόσο καλά που μπορεί να προβλέψει το μέλλον σας.

Οι εταιρείες τεχνολογίας δεν έχουν προσλάβει μάγους. Έχουν προσλάβει τους καλύτερους στατιστικολόγους και ψυχολόγους του κόσμου. Κάθε δευτερόλεπτο που περνάτε σκρολάροντας, ο αλγόριθμος καταγράφει δεδομένα:

• Πόσα χιλιοστά του δευτερολέπτου σταματήσατε πάνω σε μια φωτογραφία με ένα σκυλάκι.
• Τι ώρα κοιμάστε και τι ώρα ξυπνάτε (από το πότε κλειδώνετε το κινητό).
• Ποιοι είναι οι φίλοι σας και –το κυριότερο– τι ψάχνουν εκείνοι.

Αν ο κολλητός σας έψαχνε χθες για Ισλανδία και το GPS δείχνει ότι καθόσασταν μαζί για δύο ώρες σε μια καφετέρια, ο αλγόριθμος κάνει τη μαθηματική πράξη: «Αφού ο Γιάννης ψάχνει για Ισλανδία και έκανε παρέα με τον Νίκο, υπάρχει 87% πιθανότητα να μίλησαν γι’ αυτό. Ας δείξουμε τη διαφήμιση και στον Νίκο». Δεν είναι μαγεία, είναι απλώς πολύ, πάρα πολύ προχωρημένα μαθηματικά.

Αν μια μυστική οργάνωση ήθελε παλιότερα να σου αλλάξει γνώμη, έπρεπε να γράψει βιβλία, να κάνει προπαγάνδα και να σε πείσει. Ο αλγόριθμος του TikTok ή του YouTube το κάνει αυτό μέσα σε τρία λεπτά, απλώς επειδή βαριέσαι στον καναπέ σου.

Πατάς να δεις ένα βίντεο για το πώς φτιάχνεται το ψωμί με προζύμι. Ο αλγόριθμος καταλαβαίνει ότι σου αρέσει η παραδοσιακή ζωή. Το επόμενο βίντεο είναι για την καλλιέργεια ντομάτας στο μπαλκόνι. Το μεθεπόμενο είναι για το πώς να επιβιώσεις στο δάσος χωρίς ρεύμα. Μέχρι να πάει 2:00 τα ξημερώματα, είσαι πεπεισμένος ότι ο πολιτισμός καταρρέει και έχεις ήδη βάλει στο καλάθι των αγορών σου ένα σακίδιο επιβίωσης και πέντε κονσέρβες φασόλια.

Το πιο ειρωνικό κομμάτι με τις θεωρίες συνωμοσίας για τη Silicon Valley είναι ότι οι περισσότεροι άνθρωποι ανεβάζουν βίντεο για το πώς «μας ελέγχουν οι αλγόριθμοι»… χρησιμοποιώντας τους ίδιους τους αλγόριθμους για να πάρουν likes και views.

Οι Ιλουμινάτι υποτίθεται ότι ήθελαν την παγκόσμια κυριαρχία για ιδεολογικούς λόγους. Οι αλγόριθμοι των social media θέλουν την παγκόσμια κυριαρχία για έναν πολύ πιο απλό και πεζό λόγο: για να μείνετε στην οθόνη πέντε λεπτά παραπάνω ώστε να δείτε μια διαφήμιση για σαμπουάν. Η παγκόσμια ελίτ της τεχνολογίας δεν ενδιαφέρεται να σας ελέγξει το μυαλό· ενδιαφέρεται απλώς να σας πουλήσει μια ηλεκτρική οδοντόβουρτσα που συνδέεται με Bluetooth.

Ζούμε σε μια εποχή όπου η επιστημονική φαντασία έγινε καθημερινότητα. Αντί να ψάχνουμε για κρυμμένα σήματα στα δολάρια, ίσως θα έπρεπε να αναρωτηθούμε γιατί νιώθουμε την ανάγκη να αγοράσουμε εκείνα τα λευκά αθλητικά παπούτσια που μας εμφανίζονται στο feed τις τελευταίες τρεις μέρες.

Και αν μετά από αυτό το άρθρο, η επόμενη διαφήμιση που θα δείτε είναι για βιβλία σχετικά με τους Μασόνους ή για ενυδατικές κρέμες για σαύρες… μην παραξενευτείτε. Ο αλγόριθμος απλώς διάβασε αυτή τη συζήτηση και ξέρει ότι έχετε εξαιρετική αίσθηση του χιούμορ.

Αφού ξεσκεπάσαμε και τον ψηφιακό μας «κατάσκοπο», μπορείτε να διαβάσετε και πιο…σοβαρά άρθρα στο site μας!