Οι φωτογραφίες που μοιάζουν να έχουν ξεπηδήσει από τη δεκαετία του ’80 έχουν κατακλύσει το Instagram. Φουντωτά μαλλιά, ξεθωριασμένα χρώματα, τζιν μπουφάν, έντονα αξεσουάρ και η χαρακτηριστική αισθητική του αναλογικού φιλμ συνθέτουν το νέο trend της τεχνητής νοημοσύνης. Πίσω όμως από μια εικόνα που χρειάζεται ελάχιστα δευτερόλεπτα για να εμφανιστεί στην οθόνη, βρίσκεται μια πολύ μεγαλύτερη υποδομή, η οποία καταναλώνει ηλεκτρική ενέργεια, νερό και πρώτες ύλες.
Το παρασκήνιο
Το κόστος αρχίζει πριν πατηθεί το «generate»
Υπάρχει και μια λιγότερο εμφανής πλευρά της συζήτησης: η κατασκευή του ίδιου του εξοπλισμού.
Οι εξειδικευμένοι επεξεργαστές που χρησιμοποιούνται για την τεχνητή νοημοσύνη απαιτούν ημιαγωγούς και μια σειρά άλλων υλικών. Πίσω από την κατασκευή τους βρίσκονται εξορύξεις, βιομηχανικές διαδικασίες, κατανάλωση ενέργειας και χρήση χημικών ουσιών.
Όπως σημειώνει το Brut, επικαλούμενο το GQ India, ο σύγχρονος υπολογιστικός εξοπλισμός έχει το δικό του σημαντικό υλικό αποτύπωμα, ενώ η αλυσίδα εφοδιασμού της AI εξαρτάται τόσο από κρίσιμα ορυκτά όσο και από τη βιομηχανία των ημιαγωγών.
Επομένως, το περιβαλλοντικό κόστος ενός AI πορτρέτου δεν αρχίζει τη στιγμή που ο χρήστης πατά το κουμπί για τη δημιουργία του. Έχει ήδη ξεκινήσει από την παραγωγή του εξοπλισμού και συνεχίζεται με τη λειτουργία, την ηλεκτροδότηση και την ψύξη των κέντρων δεδομένων.
Το πραγματικό ερώτημα πίσω από το trend
Η τεχνολογία της τεχνητής νοημοσύνης γίνεται σταδιακά αποδοτικότερη και η ενέργεια που απαιτείται για ορισμένες εργασίες μπορεί να μειώνεται όσο εξελίσσονται τα συστήματα. Την ίδια στιγμή, όμως, η χρήση της AI αυξάνεται με τεράστιους ρυθμούς και εμφανίζονται συνεχώς νέες, περισσότερο απαιτητικές εφαρμογές.
Εκεί βρίσκεται και το βασικό ερώτημα που θέτει το Brut μέσα από το παράδειγμα των φωτογραφιών των 80s που κατέκλυσαν το Instagram.
Το ζήτημα δεν είναι εάν μία φωτογραφία είναι αρκετή για να προκαλέσει σοβαρή περιβαλλοντική επιβάρυνση. Είναι τι σημαίνει το άθροισμα εκατομμυρίων μικρών και συχνά καθαρά ψυχαγωγικών χρήσεων της τεχνητής νοημοσύνης.
Το συγκεκριμένο trend κάποια στιγμή θα περάσει. Σχεδόν σίγουρα, όμως, θα το διαδεχθεί ένα άλλο στο Instagram ή και γενικότερα στα social media. Και πίσω από την αίσθηση ότι η δημιουργία μιας εικόνας είναι άμεση, άυλη και σχεδόν χωρίς κόστος, εξακολουθούν να βρίσκονται πραγματικοί επεξεργαστές, κέντρα δεδομένων, ηλεκτρική ενέργεια, νερό και πρώτες ύλες.