Οι εταιρείες Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) προβάλλουν μεγαλεπήβολα σχέδια σχετικά με την ικανότητα των εργαλείων τους να αντικαταστήσουν την ανθρώπινη εργασία.
Οι πρώτες ενδείξεις στην αγορά εργασίας
Οι θέσεις εργασίας εισόδου στην αγορά εργασίας των ΗΠΑ που επηρεάζονται από την τεχνητή νοημοσύνη έχουν υποστεί πλήγμα από την κυκλοφορία του ChatGPT
Μεταβολή στην απασχόληση στις ΗΠΑ από τον Νοέμβριο του 2022 ανά ηλικιακή ομάδα, θέσεις εργασίας που επηρεάζονται περισσότερο από την τεχνητή νοημοσύνη και όλες οι θέσεις εργασίας (παρουσιάζονται με διακεκομμένη γραμμή)
Η τεχνητή νοημοσύνη φαίνεται να επηρεάζει περισσότερο επαγγέλματα που βασίζονται στην επεξεργασία πληροφοριών, στην ανάλυση δεδομένων και στη δημιουργία ψηφιακού περιεχομένου.
Θέσεις εργασίας στον προγραμματισμό, στην εξυπηρέτηση πελατών, στη μετάφραση, στη σύνταξη κειμένων και σε ορισμένες νομικές υπηρεσίες μπορούν να επηρεαστούν σημαντικά, καθώς πολλές από τις καθημερινές εργασίες τους μπορούν πλέον να υποστηριχθούν ή να εκτελεστούν από συστήματα AI.
Αντίθετα, επαγγέλματα που απαιτούν φυσική παρουσία, ανθρώπινη επαφή, συναισθηματική κατανόηση ή πρακτικές δεξιότητες, όπως η υγεία, η φροντίδα ανθρώπων, οι τεχνικές εργασίες και πολλές υπηρεσίες πεδίου, φαίνεται να είναι πιο δύσκολο να αυτοματοποιηθούν άμεσα.
Τα όρια της αυτοματοποίησης
Παρά τον ενθουσιασμό γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη, υπάρχουν ενδείξεις ότι η πλήρης αντικατάσταση ανθρώπινων εργαζομένων δεν είναι τόσο απλή υπόθεση.
Η χρήση των μοντέλων AI έχει αυξηθεί κατακόρυφα, με τεράστιους αριθμούς «token» — των μικρών μονάδων κειμένου που επεξεργάζονται τα συστήματα. Όμως η αυξημένη χρήση συνοδεύεται και από σημαντικό κόστος.
Πολλές εταιρείες που πειραματίστηκαν με εκτεταμένη χρήση αυτόνομων πρακτόρων AI διαπίστωσαν ότι σε ορισμένες περιπτώσεις το κόστος λειτουργίας μπορεί να γίνει υψηλότερο από το κόστος ανθρώπινης εργασίας.
Αυτό δείχνει ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν αποτελεί αυτόματα φθηνότερη λύση για κάθε εργασία.
Παράλληλα, η εμφάνιση φθηνότερων μοντέλων, ιδιαίτερα από την Κίνα, μπορεί να αλλάξει ξανά τα δεδομένα, μειώνοντας το κόστος χρήσης της τεχνολογίας και επιταχύνοντας την υιοθέτησή της.
Ένα αβέβαιο αλλά διαφορετικό μέλλον εργασίας
Η τεχνητή νοημοσύνη δεν οδηγεί απαραίτητα σε ένα μέλλον χωρίς εργασία, αλλά σε μια περίοδο μεγάλων αλλαγών. Κάποιες θέσεις θα μειωθούν, κάποιες θα μεταμορφωθούν και νέες ειδικότητες πιθανότατα θα δημιουργηθούν.
Το κρίσιμο ζήτημα είναι αν οι κοινωνίες και οι εργαζόμενοι θα προσαρμοστούν έγκαιρα. Η εκπαίδευση, η ανάπτυξη νέων δεξιοτήτων και η σωστή αξιοποίηση της τεχνολογίας θα καθορίσουν αν η τεχνητή νοημοσύνη θα αποτελέσει εργαλείο ενίσχυσης της ευημερίας ή παράγοντα διεύρυνσης των ανισοτήτων.
Η επανάσταση της AI βρίσκεται ακόμη στην αρχή. Όμως ένα πράγμα γίνεται ήδη σαφές: ο τρόπος που εργαζόμαστε δεν θα παραμείνει ίδιος.