Ο μακάβριος κανόνας του αλγορίθμου θέλει τα ΑΙ βίντεο διάσημων νεκρών να γίνονται viral. Μια προσβολή στη μνήμη τους που πρέπει να αναχαιτιστεί λέει η κόρη του Ρόμπιν Γουίλιαμς, Ζέλντα σε νέα ανάρτησή της.
Στηλιτεύοντας το πιο πρόσφατο πλαστό βίντεο, η Ζέλντα έγραψε στα stories της στο Instagram: «Για όσους εξακολουθούν να εξαπατώνται από ψεύδη, αυτό το δήθεν “ιδιωτικό βίντεο” του μπαμπά που μου έδειξαν να μιλάει για συνωμοσίες είναι προφανώς AI, και μάλιστα ούτε καν ιδιαίτερα πειστικό AI.
Η Ζέλντα συνέχισε αναφέροντας πως «απεχθάνεται» την τεχνητή νοημοσύνη σε κάθε της μορφή, πριν θίξει το ζήτημα της συναίνεσης, σημειώνοντας: «Αν χρησιμοποιείτε αυτά τα “εργαλεία” για να αναπαράξετε πραγματικούς ανθρώπους και να τους βάλετε να κάνουν ό,τι θέλετε, αφαιρείτε πλήρως τη συναίνεσή τους από την εξίσωση.
Στον απόηχο της απώλειας του Γιώγρου Μαζωνάκη ένα ΑΙ βίντεο «αναδύθηκε» στις κορυφές των αλγοριθμικών τσαρτς. Σε αυτό ο Γιώργος Μαζωνάκης ανακοινώνει ο ίδιος τον θάνατό του.
To βίντεο έφερε αντιδράσεις και πλέον έχει κατέβει από το TikTok.
Ορισμένοι δημοσίευσαν μηνύματα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, κοινοποιώντας βίντεο και αναμνήσεις από παλαιότερες εμφανίσεις της. Άλλοι δημιούργησαν και ανέβασαν εικόνες της Ντόλι που παρήχθησαν μέσω Τεχνητής Νοημοσύνης (AI).
Έτσι οι AI νεκροί celebrities έγιναν trend στα social media
Οι ψηφιακές «αναστάσεις» διασήμων έγιναν εφικτές μέσω εφαρμογών όπως το Sora. Το Sora ήταν ένα εργαλείο δημιουργίας φωτορεαλιστικού βίντεο που αναπτύχθηκε από την OpenAI, την εταιρεία πίσω από το chatbot παραγωγικής νοημοσύνης ChatGPT. Το Sora αποτέλεσε την κύρια πηγή για αυτά τα βίντεο, με περισσότερες από 400.000 δημοσιεύσεις στο TikTok να χρησιμοποιούν το hashtag #Sora τον Οκτώβριο του 2025.
Βέβαια δεν είναι όλες οι μεταθανάτιες ψηφιακές εμφανίσεις ίδιες, καθώς το ηθικό βάρος κάθε περίπτωσης καθορίζεται από έναν και μόνο παράγοντα. Τη συναίνεση.
Υπάρχουν ελεγχόμενες μορφές καλλιτεχνικής συνέχειας, όπως η περίπτωση του Βαλ Κίλμερ ή τα επίσημα ψηφιακά avatars του Όζι Όσμπορν. Και στς δύο αυτές περιστάσεις, ο καλλιτέχνης εν ζωή —ή οι νόμιμοι κληρονόμοι του— επιλέγουν να παραχωρήσουν τα δεδομένα τους, μετατρέποντας την τεχνολογία σε προέκταση της βούλησής τους.
Υπάρχει όμως πληθώρα ανεξέλεγκτου περιεχομένου που πρέπει να περιοριστεί -τα μακάβρια AI βίντεο σαν αυτό του Μαζωνάκη δεν είναι φόρος τιμής αλλά ακραία ψηφιακή τυμβωρυχία και clickbait θανάτου με τη συνδρομή της ΑΙ -μιας τεχνολογίας που επιτρέπει ανεξέλεγκτα σε τρίτους να εκμεταλλεύονται το συλλογικό σοκ και τον πόνο για λίγα δευτερόλεπτα δημοσιότητας, καταργώντας κάθε έννοια ανθρώπινης αξιοπρέπειας.
Νεκροζώντανοι για likes
Προφανώς και η τεχνολογία αιχμής τρέχει ασύγκριτα πιο γρήγορα από τα νομοθετικά αντανακλαστικά. Ο θάνατος ενός φυσικού προσώπου ουσιαστικά δεν σημαίνει και πολλά για την ανήθικη βιομηχανία της AI.
Αν και ο Κανονισμός Τεχνητής Νοημοσύνης της ΕΕ (EU AI Act) έχει χαιρετηθεί ως μία από τις πιο φιλόδοξες νομοθετικές πρωτοβουλίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη ρύθμιση της χρήσης της τεχνητής νοημοσύνης (TN ή ΑΙ) έχει στόχο τη διασφάλιση της ασφαλούς, αξιόπιστης και ηθικής ανάπτυξης της AI ενώ παράλληλα προάγει την καινοτομία.
Όμως τα deepfake προϊόντα «διαχέονται» στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης με την ταχύτητα του φωτός. Όταν ένα ψεύτικο βίντεο κάνει εκατομμύρια προβολές μέσα σε λίγες ώρες, οι δικαστικές αποφάσεις και οι αποζημιώσεις έπονται πολύ μετά, η ζημιά έχει ήδη γίνει.
Η επέλαση της Τεχνητής Νοημοσύνης επαναπροσδιορίζει την ίδια την έννοια της καλλιτεχνικής κληρονομιάς. Μέχρι πρότινος, η κληρονομιά ενός δημιουργού ή καλλιτέχνη ήταν το πεπερασμένο έργο που άφησε πίσω του. Οι ταινίες, οι εμφανίσεις, οι δίσκοι, οι συνεντεύξεις. Σήμερα όλα τα παραπάνω είναι μια δεξαμενή γεμάτη training data για να «ξεράσει» η ΑΙ ένα νεκροζώντανο προϊόν που με τη σειρά του τροφοδοτεί αλγοριθμικά μοντέλα.
Ίσως το ουσιαστικό ερώτημα δεν είναι αν η τεχνολογία θα κρατήσει τους σταρ ζωντανούς, αλλά αν εμείς θα μάθουμε να τους αφήνουμε να φεύγουν σεβόμενοι τον κύκλο της ζωής και του θανάτου
Επιπλέον τα deepfake προϊόντα που έχουν παραχθεί χωρίς συγκατάθεση φέρουν ανεπανόρθωτο τραύμα στους οικείους των νεκρών. Η λυτρωτική σιωπή του πένθους έχει γίνει χίλια κομμάτια, η συμφιλίωση με την απουσία είναι πλέον αδύνατη. Ίσως το ουσιαστικό ερώτημα δεν είναι αν η τεχνολογία θα κρατήσει τους σταρ ζωντανούς, αλλά αν εμείς θα μάθουμε ποτέ να τους αφήνουμε να φεύγουν σεβόμενοι τον κύκλο της ζωής.