Η ευρωπαϊκή Πράξη για την Τεχνητή Νοημοσύνη εμφανίζεται από τους ίδιους τους Ευρωπαίους ως μια κορυφαία νομοθετική στιγμή, αλλά δεν συμμερίζονται όλοι αυτή την εκτίμηση. Στο μεταξύ, κάποιοι ετοιμάζουν βαλίτσες για άλλες ηπείρους…
Σίγουρα πάρα πολλοί διαθέτουν ισχυρά επιχειρήματα για να αντιπαρατεθούν στις απόψεις του για τα θέματα απασχόλησης, ιδίως όταν η εξαήμερη και επταήμερη απασχόληση έχει μόνο την επίφαση της προαιρετικότητας. Αλλά δεν είναι ο μόνος που σχολιάζει επικριτικά τη… λατρεία της Ευρώπης στη ρύθμιση.
Δια στόματος Ντράγκι
Στη γνωστή του έκθεση για την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα ο Μάριο Ντράγκι επισήμανε ότι ναι μεν είναι αξιέπαινες οι φιλοδοξίες του Γενικού Κανονισμού Προστασίας Δεδομένων (του γνωστού μας GDPR) και της Πράξης για την Τεχνητή Νοημοσύνη, όμως, η πολυπλοκότητα, οι αλληλεπικαλύψεις και οι ασυνέπειες μπορούν να υπονομεύσουν τις εξελίξεις στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης από τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις. Σύμφωνα με στοιχεία που επικαλείται ο Ντράγκι, το κόστος συμμόρφωσης στις προβλέψεις του GDPR, που φτάνει τις 500.000 ευρώ για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και τα 10 εκατ. ευρώ για τις μεγάλες εταιρείες.
Ο Ιταλός πρώην πρωθυπουργός και πρώην πρόεδρος της ΕΚΤ είχε εγκαίρως προειδοποιήσει ότι οι διαφορές μεταξύ των κρατών μελών όσον αφορά την εφαρμογή και την επιβολή του ΓΚΠΔ δημιουργούν κινδύνους αποκλεισμού για τις ευρωπαϊκές εταιρείες και επιβαρύνουν τους ερευνητές και τους φορείς καινοτομίας.
Οι ερευνητές και φορείς καινοτομίας θα αφήσουν την Ε.Ε με την πρώτη ευκαιρία όπως έγινε στην περίπτωση του Steinberger. Η ροή ταλέντων προς τις Ηνωμένες Πολιτείες είναι διαρκής και δεν συμβαίνει τώρα λόγω ευρωπαϊκής νομοθεσίας ή, τουλάχιστον, δεν συμβαίνει μόνο λόγω αυτής.
Σύμφωνα με τη μελέτη State of European Tech 2025, το 81% των Ευρωπαίων που επιλέγουν να ιδρύσουν μια επιχείρηση, το πράττουν σε ευρωπαϊκό έδαφος, ενώ εκείνοι που επέλεξαν τις ΗΠΑ ήταν 8% το 2025 έναντι 10% το 2016. Το ποσοστό δεν είναι μεν μεγάλο, αλλά είναι σε συνέχεια μιας μάλλον σταθερής πορείας ταλαντούχων ερευνητών και επιχειρηματιών προς τις ΗΠΑ.
«Η Ευρώπη διαθέτει πλέον μια διασπορά από ιδρυτές με υψηλή εξειδίκευση και παγκόσμιες διασυνδέσεις, οι οποίοι έφυγαν όταν το οικοσύστημα ήταν ακόμη σε αρχικό στάδιο και οι οποίοι θα μπορούσαν να διαδραματίσουν καταλυτικό ρόλο αν επιστρέψουν. Ο στόχος δεν πρέπει να είναι μόνο η διατήρηση των ιδρυτών, αλλά και η επανασύνδεση εκείνων που έφυγαν κάποτε», γράφουν οι συντάκτες της μελέτης.
Βεβαίως το ποσοστό του 8% που έφυγε το 2025 μπορεί εύκολα να διπλασιαστεί τα επόμενα χρόνια, με δεδομένη την τεράστια έμφαση που δίνουν ΗΠΑ και Κίνα στην ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης.
Και μια ομολογία
Θα μπορούσε μια απλοποίηση της νομοθεσίας να βελτιώσει τα πράγματα; Μάλλον ναι, άλλωστε υπάρχουν αρκετές μελέτες που αναδεικνύουν την πολυπλοκότητα για παράδειγμα του GDPR – το London School of Economics ανέλυσε 16 σχετικές μελέτες.
Η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παραδέχεται πως συνολικά υπάρχουν υπερβολές. Πριν από έναν χρόνο, τον Φεβρουάριο του 2025, η Επιτροπή εκκίνησε τη διαδικασία της απλοποίησης της νομοθεσίας, λέγοντας ότι δεσμεύεται να μειώσει κατά 35% τον διαχειριστικό φόρτο για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και κατά 25% για το σύνολο των επιχειρήσεων.
Για όσους θεωρούν ότι δεν χρειάζεται απλοποίηση, η ίδια η Επιτροπή παραδέχθηκε ότι το υφιστάμενο περιβάλλον -πολύ απλά- δεν βοηθά την ανάπτυξη. «Προκειμένου να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα και να απελευθερώσει την ανάπτυξη, η ΕΕ πρέπει να προωθήσει ένα ευνοϊκό επιχειρηματικό περιβάλλον και να διασφαλίσει ότι οι εταιρείες δεν θα καταπνίγονται από υπερβολικό κανονιστικό φόρτο. Αυτό, με τη σειρά του, θα απελευθερώσει επενδύσεις και θα επιτρέψει στις εταιρείες να υιοθετήσουν τη μετάβαση σε μια βιώσιμη οικονομία με πιο αποτελεσματικό και πρακτικό τρόπο, επιτυγχάνοντας τελικά τους στόχους μας για το κλίμα και άλλους στόχους βιωσιμότητας», έγραφε τότε η Επιτροπή. Βεβαίως όλα αυτά εύκολα λέγονται και δύσκολα γίνονται, δεδομένου της πολυεπίπεδης διαδικασίας λήψης αποφάσεων στην Ευρωπαϊκή Ένωση και των διαφόρων αντίρροπων δυνάμεων που κατά καιρούς εκδηλώνονται.
Αλλά δεν υπάρχουν και πολλά περιθώρια..