Η τεχνητή νοημοσύνη ήρθε να αλλάξει, εκτός από τον τρόπο που εργαζόμαστε και δουλεύουμε, και τον τρόπο με τον οποίο αναζητούμε και λαμβάνουμε πληροφορίες. Και από τα «web spiders» ή bots που διέτρεχαν τα εκατομμύρια των ινών που συνδέουν διαδικτυακά τον κόσμο και ευρετηριάζουν ιστοσελίδες, πλέον έχουμε αυτά της ΑΙ.
Όπως εξηγεί στη γαλλική εφημερίδα Le Monde ο Ζιλιέν Μαζανέ, συνιδρυτής του Internet Archive Europe και πρώην επιμελητής στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας, «σε αντίθεση με τα περισσότερα εργαλεία και αλγόριθμους υπολογιστών που έχουν σχεδιαστεί μέχρι σήμερα, των οποίων η συμπεριφορά προερχόταν κυρίως από τον κώδικα στον οποίο γράφτηκαν, οι πράκτορες τεχνητής νοημοσύνης εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τα δεδομένα που τους παρέχονται».
Το μεγάλο κόλπο
Δύσκολη η συλλογή δεδομένων
Επίσης, η εξέλιξη του Ιστού καθιστά τη συλλογή δεδομένων πιο δύσκολη από πριν. «Έχει αλλάξει πολύ τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια, με την εμφάνιση των κοινωνικών δικτύων», λέει ο Ζιλιέν Μασανέ. «Αυτές οι πλατφόρμες είναι καλά προστατευμένες. Η ανίχνευση στο Facebook καθίσταται σκόπιμα εξαιρετικά δύσκολη». Επιθυμώντας να αποκτήσουν πλεονέκτημα έναντι των ανταγωνιστών τους, εταιρείες όπως η Meta έχουν καταστήσει τους τεράστιους όγκους δεδομένων που παράγονται από αυτές τις πλατφόρμες αποκλειστικό τους τομέα. Και τα χρησιμοποιούν για να εκπαιδεύσουν τα δικά τους γλωσσικά μοντέλα για τεχνητή νοημοσύνη. Η αυξανόμενη σημασία αυτών των πλατφορμών στη χρήση του ιστού δημιουργεί έτσι σημαντικά τυφλά σημεία στα σύνολα δεδομένων που συγκεντρώνονται από προγράμματα ανίχνευσης που δεν έχουν πρόσβαση σε αυτά.
Έτσι τίθεται το ερώτημα: Αν η τεχνητή νοημοσύνη παραμένει «κωφή» στις γλώσσες που δεν μπορούν να βρεθούν στον Ιστό, ποιες άλλες μορφές γνώσης της διαφεύγουν;
Επίσης, ο Ιστός δεν είναι τελικά μια γιγαντιαία βιβλιοθήκη. Μια σημαντική ποσότητα πληροφοριών εξαφανίζεται κάθε μέρα. Ο Ζιλιέν Μασανέ εξηγεί: «Ορισμένες ιστοσελίδες που δημιουργήθηκαν πριν από περισσότερα από είκοσι χρόνια μπορεί να παραμένουν σε έναν διακομιστή. Ωστόσο, μερικές φορές όλοι οι διακομιστές που φιλοξενούν έναν ιστότοπο κλείνουν, η ιδιοκτησία του ονόματος τομέα λήγει ή ο διαχειριστής ανακατασκευάζει πλήρως τον ιστότοπο. Και διαγράφει όλες τις παλιές συσχετισμένες διευθύνσεις URL».
Ωστόσο προειδοποιεί: Αντί να ρωτάμε τι διαφεύγει από τον Ιστό, και επομένως από την τεχνητή νοημοσύνη, θα έπρεπε να ρωτάμε τι θα προκαλέσει η αυξημένη χρήση πρακτόρων ΑΙ. Διότι, η γενετική τεχνητή νοημοσύνη έχει το μοναδικό χαρακτηριστικό να παρέχει άμεσα στον χρήστη τις πληροφορίες που αναζητά. Ανεξάρτητα από το έγγραφο που τις περιείχε προηγουμένως. «Ο κίνδυνος, επομένως, είναι ότι σιγά σιγά τα ίδια τα έγγραφα θα γίνονται ολοένα και πιο σπάνια στον Ιστό, ή ακόμα και αδύνατο να βρεθούν», λέει. Και αυτό γιατί οι χρήστες προτιμούν να στρέφονται απευθείας στην τεχνητή νοημοσύνη.
Κατά τον Ζιλιέν Μασανέ, η τεχνητή νοημοσύνη «έχει νοοτροπία καταναλωτή». Μόνο παίρνει και απορροφά περιεχόμενο. Ακόμα και με τον κίνδυνο να καταστραφεί αυτό που αποτελεί τόσο την πρώτη ύλη όσο και το λειτουργικό τους περιβάλλον. Δηλαδή ο Ιστός.
• Με στοιχεία από τη Le Monde