Υπάρχει μια ατάκα του Jensen Huang που εδώ και μήνες κυκλοφορεί παντού. Και όσο περισσότερο την αναλύεις, τόσο περισσότερο καταλαβαίνεις ότι μάλλον περιγράφει το μέλλον με μεγαλύτερη ακρίβεια απ’ όσο θα θέλαμε.Δεν μιλάμε για μια προσωρινή διόρθωση της αγοράς. Μιλάμε για μια δομική αλλαγή.
Η Goldman Sachs διαπίστωσε ότι οι εργαζόμενοι ηλικίας 22-25 ετών σε επαγγέλματα με υψηλή “AI έκθεση” είδαν σημαντική μείωση στις προσλήψεις, με τους νέους developers να επηρεάζονται ιδιαίτερα έντονα. Παράλληλα, έρευνα του Cornell University έδειξε ότι εταιρείες που υιοθετούν AI εργαλεία περιορίζουν αισθητά τις προσλήψεις σε «junior» θέσεις εργασίας.
Και ο λόγος είναι αρκετά απλός. Η AI είναι ήδη εξαιρετική σε επαναλαμβανόμενες γνωστικές εργασίες. Μπορεί να γράψει αναφορές, να κάνει συνόψεις, να δημιουργήσει τυποποιημένο κώδικα, να απαντήσει σε emails ή να αναλύσει βάσεις δεδομένων μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα. Δηλαδή ακριβώς τις δουλειές που μέχρι πριν λίγα χρόνια αναλάμβανε ένας junior analyst ή ένας νέος υπάλληλος γραφείου. Οι εταιρείες πλέον χρειάζονται λιγότερους ανθρώπους για να κάνουν τον ίδιο όγκο εργασίας.Ενώ η μία πλευρά της αγοράς εργασίας αρχίζει να συρρικνώνεται, στην άλλη συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο.
Η τεράστια έκρηξη των data centers, των AI υποδομών και των εργοστασίων chips έχει δημιουργήσει μια πρωτοφανή ανάγκη για τεχνικά επαγγέλματα. Σύμφωνα με εκτιμήσεις της McKinsey, μόνο οι ΗΠΑ θα χρειαστούν μέχρι το 2030 περίπου 130.000 επιπλέον ηλεκτρολόγους. Και δεν μιλάμε για “χαμηλόμισθες” θέσεις. Οι απολαβές σε αρκετές ειδικότητες έχουν εκτοξευθεί, ειδικά σε μεγάλα έργα υποδομών που σχετίζονται με AI εγκαταστάσεις και data centers. Ο ίδιος ο Huang ανέφερε ότι σε ορισμένες περιπτώσεις οι μισθοί «σχεδόν διπλασιάζονται», με εξαψήφια εισοδήματα να θεωρούνται πλέον αρκετά συνηθισμένα. Ο λόγος είναι προφανής. Κάθε AI μοντέλο χρειάζεται τεράστια φυσική υποδομή για να λειτουργήσει. Τα data centers δεν “εμφανίζονται” από το πουθενά. Πρέπει να χτιστούν, να καλωδιωθούν, να ψυχθούν, να συντηρηθούν και να λειτουργούν 24/7 χωρίς διακοπή. Και εκεί η ανθρώπινη παρουσία παραμένει απολύτως απαραίτητη.Η μεγάλη διαφορά είναι ότι τα τεχνικά επαγγέλματα λειτουργούν στον πραγματικό κόσμο και όχι στον ψηφιακό. Ένας ηλεκτρολόγος που δουλεύει σε ένα παλιό κτίριο δεν αντιμετωπίζει ποτέ δύο ίδιες καταστάσεις. Κάθε εγκατάσταση είναι διαφορετική. Κάθε βλάβη έχει διαφορετικές παραμέτρους. Χρειάζεται αυτοσχεδιασμός, εμπειρία, φυσική παρουσία και επίλυση προβλημάτων σε πραγματικό χρόνο. Κανένα γλωσσικό μοντέλο δεν μπορεί να μπει σε μια ψευδοροφή γεμάτη καλώδια και να καταλάβει ποιο είναι το πρόβλημα.Για χρόνια, η κοινωνία αντιμετώπιζε τα τεχνικά επαγγέλματα σαν “δεύτερη επιλογή”. Το αφήγημα ήταν σχεδόν πάντα το ίδιο. Πανεπιστήμιο, γραφείο, καριέρα. Το αποτέλεσμα; Τεράστια προσφορά σε ειδικότητες γραφείου αλλά και εξίσου τεράστια έλλειψη τεχνιτών. Τώρα όμως η αγορά φαίνεται να αλλάζει βίαια κατεύθυνση. Και το πιο ενδιαφέρον είναι ότι η ίδια η AI δημιουργεί ταυτόχρονα και το πρόβλημα και τη λύση.
Από τη μία περιορίζει πολλές θέσεις γραφείου, και από την άλλη δημιουργεί μια τεράστια ανάγκη για ανθρώπους που θα κατασκευάσουν τις φυσικές υποδομές αυτής της νέας εποχής.Όχι, αυτό δεν σημαίνει ότι “όλοι πρέπει να γίνουν ηλεκτρολόγοι”. Ούτε ότι τα πανεπιστήμια χάνουν την αξία τους. Σημαίνει όμως ότι η αγορά εργασίας αλλάζει πολύ πιο γρήγορα απ’ όσο περίμεναν οι περισσότεροι. Και ίσως χρειάζεται να επαναπροσδιορίσουμε τι θεωρούμε “ασφαλή” καριέρα. Οι δουλειές που βασίζονται σε online εργασία θα πιεστούν περισσότερο. Αντίθετα, επαγγέλματα που απαιτούν φυσική παρουσία, τεχνική εξειδίκευση, κρίση και πρακτική επίλυση προβλημάτων φαίνεται πως αποκτούν ολοένα και μεγαλύτερη αξία.
Ο Jensen Huang πιθανότατα δεν προσπαθούσε να δώσει ένα motivational speech στο Νταβός. Απλώς περιέγραφε πού πηγαίνουν τα χρήματα, ποιοι θα χτίσουν αυτή τη νέα AI οικονομία και ποιοι θα συνεχίσουν να είναι απαραίτητοι όσο οι μηχανές αναλαμβάνουν όλο και περισσότερη ψηφιακή εργασία. Η ομιλία του αυτή όμως θα πρέπει να μας βάλει όλους σε μεγάλες σκέψεις και θα πρέπει να προσπαθήσουμε να πείσουμε τη νέα γενιά να επενδύσει σε ένα εργασιακό μέλλον με τεράστιες προοπτικές.