H Meta Platforms και η Google υπέστησαν μια σημαντική ήττα στις 25 Μαρτίου, όταν δικαστήριο του Λος Άντζελες επιδίκασε αποζημιώσεις συνολικού ύψους 6,5 εκατ. δολαρίων σε μια γυναίκα που υποστήριξε ότι εθίστηκε στις πλατφόρμες social media των δύο εταιρειών όταν ήταν έφηβη.
Γυναίκες που υποστηρίζουν ότι έχασαν τα παιδιά τους λόγω των social media συγκεντρώθηκαν έξω απο το δικαστήριο του Λος Άντζελες που καταδίκασε τις Google και Meta στις 25 Μαρτίου 2026 (Reuters)
Επίσημη αναγνώριση
Περαιτέρω μελέτες απαιτούνται προκειμένου να κρίνουν οι αρμόδιοι φορείς, όπως η Αμερικανική Ένωση Ψυχιατρικής (APA), εάν ο εθισμός στα social media είναι πραγματικό κλινικό φαινόμενο και πώς πρέπει να γίνεται η διάγνωση.
Στις ΗΠΑ, η αναγνώριση του εθισμού στα social media μπορεί να έρθει μόνο από το DSM, το «Διαγνωστικό και Στατιστικό Εγχειρίδιο» της APA που ορίζει τις ψυχικές διαταραχές και χρησιμοποιείται όχι μόνο στις ΗΠΑ αλλά και στον υπόλοιπο κόσμο.
Η πέμπτη και πιο πρόσφατη έκδοση του DSM εκδόθηκε το 2013, πριν αρχίσουν να συγκεντρώνονται ενδείξεις προβληματικής χρήσης. Για να αναγνωριστεί ως ψυχική διαταραχή, ο εθισμός στα social media πρέπει να πληροί συγκεκριμένα κριτήρια.
Μεταξύ άλλων, πρέπει να καταδειχθεί ότι η συμπεριφορά αυτή προκαλεί πραγματικές βλάβες, ότι σχετίζεται με κάποια υποκείμενη βιολογική διαδικασία και ότι τα οφέλη της αναγνώρισής της ως διαταραχής υπερσταθμίζουν τις δυνητικές βλάβες λόγω στιγματισμού.
Μέχρι στιγμής τα κριτήρια αυτά δεν πληρούνται. Διαγνωστικές κατευθύνσεις δεν περιλαμβάνονταν στην τελευταία ενημέρωση του DSM-V το 2022, ούτε υπάρχουν σχέδια για την συμπερίληψη του εθισμού στα social media.
Παρόλα αυτά, η ιστοσελίδα της APA προσφέρει εκπαιδευτικό περιεχόμενο για τον «εθισμό στα social media», κάτι που δεν δείχνει να ευθυγραμμίζεται με τις διαγνωστικές κατευθύνσεις της.
Το πρόβλημα της κατάχρησης του όρου «εθισμός»
Η εσφαλμένη χρήση της λέξης εθισμός θα μπορούσε να οδηγήσει στην αναγνώριση καθημερινών συμπεριφορών ως παθολογικών.
Η ιατρικοποίηση μιας συμπεριφοράς λόγω έλλειψης κατάλληλων μεθόδων και μέτρων θα μπορούσε ακόμα να οδηγήσει στη σπατάλη ιατρικών πόρων και την άσκηση πιέσεων στα συστήματα υγείας. Οι άνθρωποι στους οποίους αποδίδονται εσφαλμένες διαγνώσεις θα κινδύνευαν με στιγματισμό και συνταγογράφηση αχρείαστων θεραπειών.
Μόνο η επίσημη αναγνώριση της κατάχρησης των social media ως εθισμού θα προσέφερε στους ιατρούς κατάλληλα διαγνωστικά κριτήρια και θεραπευτικές προσεγγίσεις. Στα μελλοντικά σχέδια της APA περιλαμβάνεται η δημιουργία επιτροπών που θα εστιάζουν σε διάφορες πτυχές των ψυχικών διαταραχών, όπως οι βιοδείκτες, οι κοινωνικοοικονομικοί παράγοντες και η μειωμένη λειτουργικότητα. Σύμφωνα με τον Μέσι, κάθε επιτροπή είναι σημαντικό να περιλαμβάνει ειδικούς στις συμπεριφορικές εθιστικές διαταραχές.
Χρήσιμα σε αυτή τη διαδικασία θα ήταν δεδομένα σχετικά με το πώς οι χρήστες χρησιμοποιούν τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης. Για τον λόγο αυτό, ο Μέσι ζητά από τις κυβερνήσεις να υποχρεώσουν τις εταιρείες social media να διαθέσουν τα κατάλληλα δεδομένα με τρόπο που δεν θίγει την ιδιωτική ζωή των χρηστών.